Thực hiện Quyết định số 4067/QĐ-BYT ngày 29/7/2016 của Bộ trưởng Bộ Y tế về việc thành lập 8 đoàn công tác đi kiểm tra, giám sát, chỉ đạo công tác phòng chống sốt xuất huyết tại các tỉnh/thành phố trọng điểm, ngày 02/8/2016, Đoàn công tác số 1 của Bộ Y tế do ThS. Đặng Quang Tấn, Phó Cục trưởng Cục Y tế dự phòng làm trưởng đoàn đã đi kiểm tra công tác phòng chống sốt xuất huyết tại tỉnh Gia Lai. Tham gia đoàn công tác có TS. Phạm Thọ Dược, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Tây Nguyên, đại diện Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP. Hồ Chí Minh, Cục Y tế dự phòng và Viện Vệ sinh dịch tế Tây Nguyên.

Đoàn đã đi kiểm tra thực địa công tác phòng chống dịch tại một số xã, phường trên địa bàn trong đó có Phường Trà Bá, TP. Pleiku nơi ghi nhận nhiều bệnh nhân nhất thành phố trong thời gian vừa qua, kiểm tra công tác thu dung, chẩn đoán, phân loại, điều trị sốt xuất huyết tại Bệnh viện Đa khoa TP. Pleiku, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Gia Lai và làm việc với Ban chỉ đạo phòng chống dịch tỉnh Gia Lai.

Làm việc với đoàn công tác có đồng chí Huỳnh Nữ Thu Hà, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai - Trưởng ban chỉ đạo phòng chống dịch tỉnh Gia Lai, Lãnh đạo Sở Y tế, Lãnh đạo các đơn vị y tế: Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh, Bệnh viên Đa khoa tỉnh, Trung tâm Truyền thông – Giáo dục sức khỏe tỉnh và đại diện các đơn vị liên quan.

Từ đầu năm đến nay Gia Lai ghi nhận 3.791 trường hợp mắc. Bệnh xảy ra ở nhiều xã, phường, thị trấn và rải rác trên diện rộng tại 17/17 huyện, thành phố, số ca bệnh tăng mạnh vào tháng 6-7. Để đáp ứng với tình hình dịch, UBND tỉnh Gia Lai đã có 02 Công điện chỉ đạo các sở, ngành và UBND các huyện, thành phố triển khai công tác chống dịch sốt xuất huyết. Ngành y tế đã đẩy mạnh công tác giám sát, chống dịch, xây dựng kế hoạch xử lý ổ dịch và phun hóa chất diện rộng, thành lập 3 đội cơ động chống dịch của tỉnh và các đội xung kích chống dịch tại các xã, phường, thị trấn. Sở Y tế đã tổ chức ký kết kế hoạch phối với giữa ngành y tế và Tỉnh Đoàn Gia Lai để tăng cường tổ chức các hoạt động phòng chống sốt xuất huyết trên địa bàn tỉnh. Tại các xã, phường, chính quyền đã tổ chức ký cam kết với các hộ gia đình trong việc thực hiện các biện pháp phòng chống sốt xuất huyết tại hộ gia đình, tổ chức chiến dịch “Người dân tự diệt muỗi, diệt lăng quăng để phòng bệnh do vi rút Zika, bệnh sốt xuất huyết”, ký cam kết tổ chức thực hiện chiến dịch tại mỗi huyện, thành phố giữa ngành y tế và Chủ tịch ủy ban nhân các huyện, thành phố. Ngành y tế đã tổ chức tập huấn cho cán bộ y tế về phác đồ điều trị sốt xuất huyết, có phương án sẵn sang thu dung, điều trị bệnh nhân sốt xuất huyết tại các cơ sở y tế.

Ảnh: Phó Cục trưởng Cục Y tế dự phòng Đặng Quang Tấn và các thành viên của Đoàn kiểm tra thực tế tại các hộ gia đình trên địa bàn tỉnh Gia Lai

Những ngày gần đây số mắc đã chững lại, tuy nhiên vẫn còn ở mức cao. Nhận định nguyên nhân sốt xuất huyết gia tăng đột biến tại Gia Lai là do năm 2016 Gia Lai chịu ảnh hưởng của hạn hán nặng nề nhất trong vài chục năm trở lại đây do đó người dân tăng dự trữ nước tại các hộ gia đình, tạo môi trường thuận lợi cho muỗi truyền bệnh đẻ trứng và phát triển, đồng thời Gia Lai không phải vùng lưu hành sốt xuất huyết phổ biến trong những năm qua nên miễn dịch của công đồng với bệnh sốt xuất huyết ở mức thấp vì vậy khi xuất hiện dịch thì sẽ lây lan và bùng phát nhanh. Bên cạnh đó Gia Lai có hơn 45% dân số là người dân tộc ít người, dân trí không đồng đều, không chủ động thực hiện các biện pháp phòng chống dịch, cụ thể là các biện pháp diệt muỗi, diệt lăng quăng, bọ gậy; Bên cạnh đó do có giao lưu đi lại giữa các tỉnh, thành phố nên đã tạo thuận lợi cho các typ vi rút sốt xuất huyết trước kia không có ở Gia Lai nay hiện diện tại đây.

Qua kiểm tra thực tế tại TP. Pleiku, rất nhiều hộ gia đình sử dụng thùng phuy chứa nước mưa không đậy nắp, nhiều lốp (vỏ) xe công nông cũ không còn sử dụng để ngoài vườn, chai lọ, chum vại và các vật linh tinh chứa nước đọng không được xử lý, nên muỗi vào đẻ trứng và nhiều lăng quăng/bọ gậy phát triển. Đồng thời sốt xuất huyết xảy ra trên diện rộng trong khi mạng lưới y tế còn mỏng, kinh nghiệm phòng chống sốt xuất huyết chưa nhiều nên còn có những ổ dịch chưa được xử lý kịp thời và triệt để. Kinh phí phòng chống sốt xuất huyết của Chương trình mục tiêu chưa có và ngân sách địa phương rất hạn chế gây khó khăn lớn trong việc triển khai các hoạt động chống dịch.

Ảnh: Người dân sử dụng thùng phuy để trữ nước mưa,nhưng không có biện pháp phòng chống muỗi đẻ trứng

Đoàn công tác đánh giá chính quyền và ngành y tế Gia Lai đã tích cực triển khai các biện pháp phòng chống dịch. Tuy nhiên để chặn đứng và kiểm soát sự gia tăng của dịch bệnh Đoàn công tác đã đề nghị địa phương khẩn trương rà soát, xác định các điểm nóng để tập trung nguồn lực giải quyết triệt để ổ dịch, đánh giá tình hình và có tham mưu kịp thời cho UBND tỉnh công bố dịch tại những khu vực có đủ điều kiện công bố theo Quyết định 02/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ để huy động các nguồn lực chống dịch. Tiếp tục tổ chức chiến dịch truyền thông phòng chống dịch trên diện rộng, với nhiều hình thức và phương pháp phù hợp với đặc điểm dân cư, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc người dân thực hành các hành vi phòng chống dịch. Tiếp tục triển khai phun hóa chất diện rộng phòng chống dịch tại các khu vực nguy cơ cao theo chỉ định của Bộ Y tế. Tăng cường phối hợp liên ngành, tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động của chiến dịch “Người dân tự diệt muỗi, diệt lăng quăng để phòng bệnh do vi rút Zika, bệnh sốt xuất huyết”, tiếp tục tăng cường hoạt động của đội xung kích và Đoàn Thanh niên trong công tác phòng chống SXH; giám sát chặt chẽ ổ bọ gậy nguồn, hướng dẫn người dân xử lý các ổ bọ gậy nguồn tại địa phương (thùng phuy đựng nước mưa, lốp xe…). Đoàn công tác cũng đề nghị UBND tỉnh giao trách nhiệm cụ thể cho UBND huyện, thành phố, UBND xã, phường, thị trấn, giao trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác phòng chống dịch, đưa công tác phòng chống dịch vào tiêu chí đánh giá thi đua khen thưởng. Bên cạnh đó đề xuất Uỷ ban nhân dân tỉnh cần thành lập các đoàn liên ngành đi kiểm tra công tác phòng chống dịch tại các điểm nóng, tại các xã phường có số mắc sốt huyết cao để kịp thời chỉ đạo. Cân đối cấp kinh phí từ nguồn ngân sách địa phương để triển khai công tác chống dịch như mua thêm hoá chất, chi trả cho công tác phun xử lý diệt muỗi…

Kết luận buổi làm việc, đồng chí Huỳnh Nữ Thu Hà, Phó Chủ tịch UBND tỉnh - Trưởng ban Chỉ đạo chống dịch của tỉnh đã nhất trí với các đề xuất của Đoàn công tác và có chỉ đạo các sở, ngành thực hiện các kiến nghị của Đoàn công tác và sẽ chỉ đạo chính quyền các cấp tiếp tục vào cuộc mạnh mẽ hơn nữa và sẽ giao trách nhiệm cho người đứng đầu là Chủ tịch UBND các cấp chịu trách nhiệm trong công tác phòng chống dịch tại địa phương, cân đối ngân sách để cấp kinh phí cho công tác phòng chống sốt xuất huyết nhằm kiểm soát tốt tình hình sốt xuất huyết cũng như các dịch bệnh khác trên địa bàn tỉnh Gia Lai.

Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế